آوار ویکی لیکس بر سر ایران

امین الف

جنجال ویکی‌لیکس از نشت مراسلات محرمانه‌ی سفارت‌خانه‌ی امریکایی کمی بودار است. اسناد فقط در اختیار پنج روزنامه گذاشته شده‌اند، روزنامه‌هایی که در اروپا چپ میانه محسوب می‌شوند، و اختیار گزینش اسناد به آن‌ها داده شده‌است. بیشتر اسنادی که این روزنامه‌ها منتشر کرده‌اند در مورد ایران است. مثلا نقشه‌ی گاردین از مراسلات را ببینید و روی هر پایتخت به نظر بی‌ربطی که می‌خواهید کلیک کنید، احتمال‌اش خیلی زیاد است که حتی در پاراگوئه یک خبر مرتبط با ایران ببینید. در کنارش هم تعدادی اسناد بامزه برای خالی نبودن عریضه منتشر شده‌اند، مثل این که از دیپلمات‌های امریکایی خواسته شده فقط به اطلاعات معمول از رؤسای سازمان ملل اکتفا نکنند و اگر می‌توانند حتی اطلاعات شخصی آن‌ها را بدزدند و گزارش بدهند. یا این که از دو نخست‌وزیر اخیر انگلیس خیلی محترمانه یاد نشده، یا این که نیروهای انگلیسی در افغانستان خیلی چلفتی بوده‌اند.

حجم عظیم اخبار ضد ایران که از این طریق ساخته شده و یک باره منتشر شده مثل یک آوار خبری است. هر کدام از این خبرها اگر به تنهایی منتشر می‌شد می‌توانست اسباب دردسر و رفع و رجوع یک هفته‌ی دیپلماسی ایران باشد. اما پرده برافتادن از این همه ابراز دشمنی از سوی این همه کشور مختلف حیرت‌انگیز و مات‌کننده است. یک مقام قطری به صراحت می‌گوید که ایرانی‌ها عادت دارند دروغ بگویند ما هم دروغ تحویل‌شان می‌دهیم. شاه بحرین می‌گوید یا بر ایران بمب بریزید یا خودتان را برای زندگی با بمب ایرانی آماده کنید. شاهزاده‌ی اماراتی می‌گوید ایران می‌خواهد امپراتوری باستانی‌اش را در قرن بیست‌ویک احیا کند و منابع زیاد دارد و همسایه‌ی قوی کم. می‌گوید این‌ها در هر جا که توانسته‌اند یک امارت مستقل در منطقه درست کرده‌اند، جنوب لبنان و غزه و شرق عربستان و یمن و بزرگترین امارت‌شان هم در عراق است. گاردین می‌گوید در اسناد به شکل تند و حتی بی‌ادبانه از رهبران ایران نام برده می‌شود. امریکایی‌ها و انگلیسی‌ها در بیشتر این اسناد کسانی هستند که می‌خواهند با دیپلماسی کار را پیش ببرند اما دائم از سوی تمام متحدان‌شان تشویق به حمله به ایران می‌شوند. از طرفی نگران شروع مسابقه‌ی تسلیحاتی در منطقه هم هستند.

سفیر سابق بریتانیا در ایران، جفری آدامز، جلسه‌ی توجیهی برای دیپلمات‌های امریکایی می‌گذارد که چگونه با دیپلمات‌های ایرانی «مذاکره‌ی مستقیم» داشته باشند (بله مدت‌هاست که آقای خامنه‌ای اسم‌اش را نمی‌آورد ولی مدت‌هاست که به آن مشغول است). جفری آدامز می‌گوید ایرانی‌ها یک جور مشغولیت دائمی ذهنی نسبت به غرب دارند و گمان می‌کنند غرب و به خصوص امریکا وقت و سرمایه‌ی فوق‌العاده‌ای برای نقشه کشیدن علیه آن‌ها به کار می‌برد. این مشغولیت ذهنی دائمی گاهی باعث می‌شود که منافع مسلم خودشان را نبینند. می‌گوید به دیپلمات‌های ایرانی وقت تنفس زیاد بدهید چون این‌ها اختیارشان دست خودشان نیست، باید بروند زنگ بزنند و امر همایونی را بگیرند (البته تعبیر از من است).

امکان دارد که این یک نشت اطلاعاتی عمدی باشد تا تصمیم‌سازان در ایران به این نتیجه برسند که واقعا فقط با امریکا طرف نیستند و حتی به عکس ایالات متحد در بسیاری مواقع نقش بازدارنده از وقوع عملیات نظامی داشته است و همه‌ی عوامل دیگر مشوق بوده‌اند که این عملیات انجام شود. البته ممکن است نشت عمدی هم نباشد و از بین دویست و پنجاه‌هزار سند منتشر شده این روزنامه‌ها بیشتر دنبال کلمه‌های جنجالی مثل ایران گشته باشند.

---------
این مطلب به صورت یادداشتی در گوگل خوان منتشر شده است.